فاز چرخه چیست؟ درک موقعیت بازار در مسیر یک چرخه

فاز چرخه (Cycle Phase) مشخص می‌کند یک چرخه در لحظه مورد بررسی، در کدام قسمت از مسیر خود قرار دارد. به زبان ساده، اگر دوره چرخه به ما بگوید طی چه مدت یک چرخه کامل می‌شود، فاز به ما می‌گوید اکنون در کجای آن چرخه قرار گرفته‌ایم.
این تفاوت بسیار مهم است؛ زیرا سطح قیمت به‌تنهایی مشخص نمی‌کند حرکت بازار در ابتدای توسعه، میانه مسیر، نزدیکی نقطه برگشت یا انتهای چرخه قرار دارد.

دوره یا Period یکی از سه مؤلفه اصلی چرخه است و بُعد زمانی حرکت را نشان می‌دهد.
دوره به ما می‌گوید بازار برای تکمیل یک گردش چرخه‌ای چه مقدار زمان نیاز داشته است. این زمان معمولاً از یک نقطه مشخص تا نقطه هم‌جنس بعدی اندازه‌گیری می‌شود:
کف تا کف بعدی؛
سقف تا سقف بعدی.
اگر بازار از یک کف شروع شود، به سقف برسد و سپس کف مهم دیگری تشکیل دهد، فاصله زمانی میان دو کف دوره چرخه محسوب می‌شود.

هر چرخه با سه مؤلفه اساسی توصیف می‌شود: دوره، فاز و دامنه.
این سه مؤلفه به سه پرسش متفاوت پاسخ می‌دهند:
دوره: چرخه چه مدت طول می‌کشد؟
فاز: بازار اکنون در کدام قسمت چرخه قرار دارد؟
دامنه: حرکت چه مقدار از مرکز تعادل فاصله گرفته است؟
مشاهده شکل صعود و نزول قیمت به‌تنهایی برای شناخت چرخه کافی نیست. دو حرکت می‌توانند ظاهری مشابه داشته باشند، اما از نظر زمان، موقعیت فازی یا اندازه نوسان کاملاً متفاوت باشند.
به همین دلیل شناخت دوره، فاز و دامنه پایه تحلیل چرخه‌ای محسوب می‌شود.

موج و چرخه دو مفهوم مرتبط اما متفاوت در تحلیل بازار هستند. هر دو برای توصیف رفتار نوسانی قیمت به کار می‌روند، اما دامنه، نقطه شروع و پایان و هدف تحلیلی آن‌ها یکسان نیست.
موج معمولاً یک حرکت قابل‌مشاهده و جهت‌دار میان دو نقطه چرخش است. چرخه مسیر کامل‌تری است که از یک وضعیت آغاز می‌شود و پس از عبور از فازهای مختلف، به وضعیت هم‌جنس بعدی می‌رسد.

در یک چرخه کامل ۳۶۰ درجه‌ای، تمام نقاط ارزش تحلیلی یکسانی ندارند. بعضی درجات مرز میان وضعیت‌های مهم حرکت‌اند و اطلاعات بیشتری درباره سرعت، تعادل، جهت و بلوغ چرخه ارائه می‌کنند.
اگر کف را مبدأ صفر درجه قرار دهیم، دو نقطه ۹۰ و ۱۸۰ درجه اهمیت ویژه‌ای دارند:
این دو نقطه نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. بازار در ۹۰ درجه هنوز در مسیر صعودی قرار دارد، اما در ۱۸۰ درجه به انتهای نظری این مسیر رسیده است.

چرخه کامل مسیری ۳۶۰ درجه‌ای است که از یک وضعیت مشخص آغاز می‌شود و پس از عبور از مراحل مختلف، به وضعیت هم‌جنس بعدی می‌رسد.
اگر یک کف مهم را مبدأ چرخه قرار دهیم، چرخه از کف اول شروع می‌شود، به سقف می‌رسد و در کف مهم بعدی کامل می‌شود:
کف اول → سقف → کف دوم

هر چرخه کامل از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود: حرکتی که از کف به سقف می‌رسد و حرکتی که از سقف به کف بازمی‌گردد.
در تحلیل چرخه‌ای می‌توان بخش اول را «نیمه مثبت» و بخش دوم را «نیمه منفی» نامید.
در بیان ساده، نیمه مثبت با گسترش حرکت صعودی و نیمه منفی با تخلیه یا انقباض آن ارتباط دارد. بااین‌حال، این اصطلاح‌ها باید با دقت تعریف شوند؛ زیرا مثبت و منفی در اینجا الزاماً به معنای بالاتر یا پایین‌تر بودن قیمت از خط تعادل نیست.

نیم‌چرخه حرکت بازار از یک نقطه فازی به نقطه مخالف آن است.
در نیم‌چرخه صعودی، حرکت از یک کف آغاز می‌شود، از تعادل فاصله می‌گیرد و در سقف به محدوده بالای چرخه می‌رسد.
در نیم‌چرخه نزولی، حرکت از سقف آغاز می‌شود، به سمت تعادل بازمی‌گردد و در کف به محدوده پایین چرخه می‌رسد.

برای اندازه‌گیری یک چرخه کامل نمی‌توان دو نقطه دلخواه روی نمودار را انتخاب کرد. نقطه شروع و پایان باید از نظر فاز، مقیاس و نقش ساختاری هم‌جنس باشند.
در مقابل، کف و سقف دو وضعیت مخالف چرخه هستند. به همین دلیل فاصله کف تا سقف معمولاً یک نیم‌چرخه است، نه چرخه کامل.

چرخه کامل حرکت بازار میان دو وضعیت هم‌جنس و هم‌مقیاس است. این وضعیت‌ها می‌توانند دو کف، دو سقف یا دو عبور هم‌جهت از مرکز تعادل باشند.
بااین‌حال، برای انتخاب محور اصلی اندازه‌گیری باید جهت و ساختار غالب بازار را نیز در نظر گرفت.
در روند صعودی، کف‌ها معمولاً آغاز موج‌های جدید صعودی را بهتر نشان می‌دهند. به همین دلیل اندازه‌گیری کف تا کف می‌تواند تصویر روشن‌تری از چرخه غالب ارائه کند.